Daar gaan we.
Ja, dat is goed voor mij.
VERTELD DOOR WILLEM DAFOE
Oké, ik ben klaar.
Zij die dansen worden voor gek verklaard
door hen die de muziek niet kunnen horen.
Voor hen die bezeten zijn van bergen...
zijn het zonder enige twijfel wonderen.
Voor hen die dat niet zijn...
is hun betovering meer een soort waanzin.
Wat is die vreemde kracht die ons omhoog lokt?
Die sirenenzang van de top?
Nog geen 300 jaar geleden...
werd bergbeklimmen voor krankzinnig gehouden.
Het idee dat ongerepte landschappen aanlokkelijk konden zijn, bestond nauwelijks.
Bergen waren plekken vol gevaar, niet van schoonheid.
Een bovenwereld die gemeden moest worden, niet opgezocht.
Hoe komt het dat bergen ons nu zo fascineren?
Ons in hun domein trekken?
Vaak ten koste van ons leven.
Want de bergen die we beklimmen zijn niet alleen gemaakt van steen en ijs...
maar ook van dromen en verlangens.
De bergen die we beklimmen...
zijn de bergen in ons hoofd.
Mensen beschouwden hoge bergen eens als iets waar het goede of het kwade huisde.
Iets ertussen was er niet.
Een gebied dat van beneden af werd vereerd, maar nooit betreden.
Ga om de berg heen, indien nodig, over de flanken, maar niet eroverheen.
Want alleen goden en monsters leven op hoogte.
De bovenwereld was een heilig landschap voor onze toewijding...
en onze rituelen van ontzag.
Maar altijd vanaf een veilige afstand.
Het dagelijks leven zat al vol ontberingen en gevaar.
Er was geen noodzaak voor meer.
Maar langzamerhand werden de draken en de goden weggewuifd...
en onze gevoelens voor de bergen veranderden drastisch.
Fascinatie kwam in de plaats van angst.
Avontuur voor ontzag.
Terwijl steden groeiden en wij ons van de natuur afzonderden...
riepen de bergen ons terug.
De magie van de bergen groeide...
hun woeste schoonheid, hun betoverende kracht...
hun uitdaging.
We gingen op zoek naar plekken die intimideerden en oncontroleerbaar waren...
en die ons de bedwelmende mix van plezier en afschuw inbliezen...
en die wij later het sublieme noemden.
De zoektocht naar het sublieme dreef ons naar buiten en naar boven.
De grote toppen van de wereld begonnen op de verbeelding te werken.
Een sirenenzang die makkelijk te horen was...
maar moeilijk te weerstaan.
En soms was die fataal.
Maar dode legendes op grote hoogte...
maakten de betovering van de bergen alleen groter.
Langzaam werden de open plekken op de kaart ingevuld.
Het grote doel was het vaststellen, intekenen en benoemen van de bovenwereld.
Om die en hun bevolking...
binnen het bereik van het bekende en de welgestelden te brengen.
Om mysterie te vervangen door meesterschap.
En het grootste mysterie van allemaal:
Everest.
En zo begon de campagne om die te bedwingen.
De Everest werd belegerd.
Tot ie uiteindelijk bezweek.
Dit was het moment...
dat bergbeklimmen als avontuur tot de publieke verbeelding ging spreken.
Onze fascinatie werd een obsessie.
Nu is de behoefte aan bergen groot en wijd verbreid.
Want de meesten van ons leven grotendeels...
in omgevingen die door mensen worden geregeld en gecontroleerd.
Maar bergen zijn wild en onhandelbaar.
Dit is waarom ze zo gevaarlijk zijn...
en ook waarom ze zo aantrekkelijk zijn.
En zo drijft het verlangen naar het onbekende ons verder.
Het is als Echo's Cave.
Het onbekende zal antwoorden met dat wat je zelf roept.
Om naar de hoogste toppen te reizen moet je over een drempel...
een ruimte in waar tijd afwijkt en buigt...
en waar gevoelens waanzinnig worden versterkt.
Maar steen en ijs...
zijn minder zacht voor de handen dan voor de verbeelding.
De bergen op aarde blijken vaak weerbarstiger te zijn...
veel dodelijker...
dan de bergen die we ons inbeelden.
Het gaat hier om harde, scherpe rotsen en glijdend ijs.
Om bittere kou.
Niet echt ideaal.
Om verwondingen en misselijkheid.
Om sidderende angst.
Om misselijkmakende duizelingen.
O god, breng me naar huis.
Maar er zijn ook plekken van adembenemende schoonheid.
En dus roepen de toppen ons nog steeds.
Ze scherpen ons bewustzijn...
en zetten het leven op scherp.
Gevaar kan enorme vreugde inhouden.
IJzingwekkende pracht.
Nu worden bergen gezien als een van de bijzonderste verschijningen in de natuur.
Hun chaotische vormen verwarren ons geestelijk bewustzijn niet langer.
We trekken er elk jaar met miljoenen naartoe...
en vervolgen onze vreemde bedevaarten.
Er is een moderne bergverering gekomen.
Een verering die aanpassingen aan de bergen vereist.
En aan het beheersen van de risico's.
En daardoor...
zijn we wel iets van hun macht vergeten.
Welk vreemde toewijdingen ondernemen wij...
welk eigenaardige acties voeren wij uit...
met de bergen als ons theater.
Voor sommige mensen is de roep van het avontuur onweerstaanbaar.
Nu het dagelijks leven voor sommigen veiliger en comfortabeler is geworden...
zoeken we het gevaar elders.
Wij flirten met gevaar.
We betalen ervoor.
Risico is de beloning geworden.
Op grote hoogte sta je zo aan de afgrond.
Je leeft veel intenser...
als je weet dat je zo kunt sterven.
Dus we trekken naar de bergen.
In een roekeloze jacht naar gevaar...
of een speelterrein waar ons ego in de schijnwerpers staat.
De avonturiers van nu worden gedreven om te bereiken wat nog niemand heeft bereikt.
Om te doen wat nog niemand heeft gedaan.
Onze wens om de eerste te zijn zet aan tot vormen van waanzin.
En vormen van gratie.
Avonturiers vergelijken angst soms met een rat.
Als je risico's neemt, voed je de rat met angst.
Maar telkens als je 'm met angst voedt, wordt ie dikker.
Dus moet je 'm meer angst geven om voldaan te raken.
En dan nog meer, en dan nog weer meer.
Tot de waanzin compleet is.
Hoe is het zover gekomen?
De bergen als decor voor een opgepompt pokerspel van hoge risico's en resultaten...
gedreven door grote merken en online views.
Velen die naar de toppen trekken zijn half verliefd op zichzelf...
en half verliefd op de vergetelheid.
Nu bereikt de bergrage z'n toppunt op de Everest...
waar de wens om je grens te testen, of je demonen te bestrijden...
duizenden mensen elk jaar naar de top trekt.
De Everest beklimmen biedt de gewone mens de kans om even buitengewoon te zijn.
Maar de aard van de uitdaging is in vele opzichten veranderd.
Dit is geen klimmen meer, het is in de rij staan.
Dit is geen expeditie, maar ordehandhaving.
Dit is de moderne klimindustrie...
waar de meeste risico's genomen worden door hen die het minst hebben.
Maar bergen onttrekken zich aan onze controle.
Ze glippen uit onze greep.
En er is geen glorie voor hen die achterblijven.
Bergen zijn veel meer dan een uitdaging...
of een tegenstander om te overwinnen.
Want bergen vernederen de mens meteen...
en tonen onze nietigheid.
Zij leven in diepe tijd op een manier zoals wij dat niet doen.
Achter en voorbij de bergen liggen tijdspannen te uitgestrekt voor ons om te begrijpen.
Ze waren hier al lang voordat er van ons werd gedroomd.
Ze zagen ons aankomen.
Ze zullen ons zien vertrekken.
Geboren uit vuur, geboren uit kracht...
bergen bewegen.
Door de tijden rijzen en dalen ze.
Dit is de Symfonie van de aarde.
Een ritme van stijging en erosie dat geen golven van water veroorzaakt...
maar golven van steen.
En van die golven van steen stroomt het leven.
In de bergen kunnen we ons verbazen over de eenvoudigste dingen van het leven.
Iedereen die in de bergen is geweest kent de onverstoorbaarheid...
heeft een korte, heftige ervaring meegemaakt van de desinteresse van de wereld in ons.
In kleine hoeveelheden is dit stimulerend.
In volle hevigheid is het vernietigend.
Als je terugkeert op aarde van de hoge toppen voel je je een vreemdeling.
Je hebt ervaringen opgedaan die onbeschrijflijk zijn en onbetaalbaar.
Tijd is over je heen gevlogen, maar heeft z'n schaduw achtergelaten.
Bergen vragen niet om onze liefde, noch om onze dood.
Ze willen niets van ons.
En toch zorgen ze dat we anders naar onszelf kijken.
Ze beïnvloeden onze geest...
tarten onze arrogantie...
en vernieuwen onze verbazing.
Meer dan ooit hebben we hun wildernis nodig.